Facebook колымыж деч вара.»Шолып суд мемнан деч тораште огыл цукерберг», эксперт-влакын шонымышт почеш, частный аралыше илыш — у Ӱлыл Радам



Компанияк ышташ, кузе возмутительный, мо Facebook, мер вапш тиде арнян у ышташ лиеш. Посна шымлымышт гычат, манаш ончыкташ Facebook компаний 150 утларак лияш, шкем еҥ дек пурен каласаш, мом ышташ пайдаланаш ок лий манын рекламе геотег утлен. Cambridge Analytica тумам вочмаш деч вара тылзе, практикыште кучылташ лектыш прокурорын искше увер мучаш ваштареш пырля американ шке facebook. Посна-посна, нимо ок сите ыле гыч тиде, очыни, facebook лупшал, но икмыняр эксперт-влакын шотлен, молан, налмаште, Интернет мучаш дискографий тидым ончыктен кертын. Дэвид Кэрролл, доцент Parsons School of Design нью-Йорк, каласаш, мо тиде лийын кертеш facebook пытартыш арня ала-тудо чоҥештен пытен. Уверым кучылтыда facebook шке семын шылтален семын парня дене торжан, профессор тиде жапыште эртарыме Cambridge увер Analytica Кэрролл аралыме нерген закон дене келшышын, мер илышыште пайдаланен рольым ыштен лукмаште facebook британ 87 миллион гыч уверым 2016 ий сшаште сайлымаш президентын политикыже профилирование. Но пытартыш почмаш, тудын почеш моло компаний-влакат шке деке сай еҥ пура технологий каласаш лиеш, молан манаш гын, тудо шотлен, Facebook ыштен кертыда.»Икымже эсогыл мый келгын Facebook шотышто гын, мый тунар ӧрыктарышыжак лийын, почмашат пытартыш огыл»,-каласен тудо The Independent. “Мый ом пале мом лийын кертеш гын тидым ужын, виса дене висаш. Но чыла коеш, вуйлатыше шкежат планлан келшыше тӱнямбал цукерберг озаланен.»Икымше Analytica ваштареш тумам нерген иск facebook Cambridge, тӱкнен 87 миллион утларак пайдаланат — тиде колумбий йырвел ласкалык генеральный прокурор. Маловероятный, тиде пытартыш лийже манын, шотыш налын, да тидлан шергакан жапымат сшаште мо facebook биржыш шымлымаш предмет шотлалтше кагаз, Комиссий юстиций министерстве да федеральный торгайыме, да ала, сша веле. Вич шӱдӧ кремга стерлинг тыгыде 000 Штраф шотышто, великобританийыште facebook лийын подавляющий ышташ тӱнал кертат, шымлымашын лектышыже, ирландийысе увер эртарыме регуляторым араленна, кудыжым арален европысо чумыр увер регламент икымше тестым кугу уна семын ончалтеш. Идалыкаш парышышт утларак да утларак миллиард дене пайдаланаш но нылле кок миллиард тӱня мучко 2017 ийыште доллар, кӱл деч утла штрафым, манын Facebook влиянийже кугун уло. Профессор Кэрролл йодеш, молан facebook генеральный директоржо, суд да вуйлатыме лийын да марк цукерберг процитировать весыш шонымашем, тидыже вашке лиеш мо лийын. “Мыланна нуным да йодеш кондышо лияш товатлышыч, молан нуно ок керт кораҥ.

Тиде ончыкта, мом да моло факт, мемнан шинча тол, мане Цукерберг сулышо-влакым палемденыт да, мумеке, тудын кунам да молан паледа. Ме утларак кӱлеш манын, тудо чын луктыныт, но ме тунар тора огыл.»Уто лийынам кампанийым эртарыме шотышто икмыняр тӱрлӧ facebook бойкот-влак, пытартышлан теве мом: сша-ште граждан-влакын праваштым аралыме шотышто организацийым. LogOut койыш, декабрь латкандаш тӱҥалын, ыштыме ассоциацийыштым вуйлатыше почеш кайыше еҥ пеледыш (NAACP) деч вара отчетым ончыктен, сайлымаш кампанийыш ушнен мо афроамериканец руш платформышто кораҥдаш тӧча. Тиде facebook кузе коеш, але deletefacebook кампаний тӱҥалеш мартыште, лийын шогымым, мо улмым шижын анти-Facebook почмаш у пойдарен. Кэрролл Профессор, моло дене пырля лият каласе компаний-влак кучылтыт нерген репортаж facebook пайдаланышылан приват»пытартыш чӱчалтышым, туп пудыртен верблюд», шкежат йӧршеш кораҥдаш мо тарата учётную запись Facebook.»Мыйын, манам, чытыме»,-каласыш тудо. Но южо еҥ тыге куштылгын огыл манын, шке шотан возышым кораҥдаш веле, вияҥдыме элыште куштымо аҥысыр интернетыш пурыза. Facebook тыгай зонышто виктаралтеш манын, шке инициативыж дене пайдаланен тыгай базым кугемдаш, да кузе интернетыште free basics. тӱнямбал организаций, южо еҥ тудым ышташ кертат нуно ик темлена интернетыште мутланыме йӧн. Цукерберг пуа, гуманитар тыршыше семын, манат, тӱняште ушен, критик да каласеда, молан тиде цифрым ончаш колонизаций тӱҥалеш туштыл, facebook ыштыше еҥ, тудо тӱрлӧ продуктым да. Тудо, тугеже, вашталтышым пурташ бойкот-влак facebook гоч гына огыл пайдаланат, профессор Кэрролл каласен. “Монополий facebook мер кыл уло, шке платформын тунемын, instagram чӱктӧ да WhatsApp. Шуко еҥ, поснак вияҥаш тӱҥалын эл, интернет да тӱрло facebook платформышто»,-каласыш тудо. “Тидым иктаж facebook пашаеҥ, причиным да кӱшыл школын лӱмгечыжым дене вашталтман. Протест пашаеҥ знакым кертына ыле, ме ынде у еҥым, каласалт кертеш, тиде facebook каласалтыт гын, нунын талант йомеш. Негызлан шотлалтеш боевой шулыш компанийын пашаеҥже, улыт да нуным кучен, сандене гын, тиде огыл давленийым, закон, тиде лийын, нуно Facebook логалын.»Глобалист палем, нуным йомдараш молан кредалмышт, да информаций гыч-интернет, тиде туткарын ок мошто, сандене нунын коклаште тӱжем дене шотлалтеш информаций информацийым налме вер полном или частичном сайын решатлаш йоҥылыш пуртен колта. Тиде факт, шоя паледа мо таче пеш йӧсӧ, тудын дене эсогыл, пеш шижтарен кӧ, — мо мый, родем-влак, ойлаш гын, палат мо глобалист име дене мер вапш шотлалтеш. Ала толынат увераҥар»вуйлатыше»да ятыррак еҥым налме, массовый информаций средства кечыла йӱла.

Сонар